Ślonzok jak prziszel z gruby do dom to zajmowoł sie
swojimi "ptokami". A wiymy, że mioł jich pora.
Roz tym ptokym było chowanie gołymbi, roz królików, roz
ino łogródek przi lałbie, ale nojwiyncyj chopów miało dwa ptoki. Szkat i
fusbal. We fusbalu Slonsk był richtik fest potyngom. Dość pedzieć, że były
czasy jak pół piyrszyj ligi to były drużyny ze Slonska.
A i dzisiej (w
roku 2001) chocioż we fusbalu bardzij sie ło piniondze rozchodzi jak ło
funkcja socjalno szportu piynć ślonskich miast mo swoje drużyny w piyrszyj
lidze: Chorzów, Katowice, Radzionków, Wodzisław i Zabrze.
Ale jak sie to wszystko zaczyno ????
Ponoś piyrszy klub fusbaloków na Górnym Slonsku powstoł
w Raciborzu. Nazywoł sie Fussballklub 03 Ratibor. 03 znaczyło co powstoł w
1903 roku. Rok niyskorzij powstoł katowicki Frisch Auf a potym Preussen 05 i
Diana Katowice. W 1906 powstały miyndzy inkszymi 06 Zołynże i Borussia
(potym przemianowano na Lechia) 06 Mysłowice. Coroz czynścij grało sie niy
ino do szpasu ale ło coś. Puchar, mistrzostwo abo coby ino pokozać, że
chopcy na przikłod z Lipin som lepsi we fusbalu łod chopców z Czornego
Lasa.
Nojbardzij znane były wtedy take kluby jak Britannia
Beuthen (Bytom) - założony 15.06.1909, VfR Königshütte (Królewsko Huta) -
22.08.1910 - potym sie tyn klub nazywoł AKS Chorzów, Borussia ( potym Preußen)
z dzielnicy Zabrza Zaborza z roku 1909 i Vorwärts-RS Gleiwitz (Gliwice).
Ło łoznaczyniach w tabulach.
Zanim zaczna podawac tabule to chca tukyj wyjaśnić jak je
trza czytać.
Nojprzód momy nazwa drużyny, potym wiela ta drużyna zagrała
szpilów (Gry), potym wiela z nich wygrała (W), zrymisowała (R) i przegrała
(P). Potym momy spomniany stosunek bramów strzelonych do straconych (Stos.),
potym wiela tych bramów drużyna strzeliła a wiela straciła (Bramy) i na końcu
punkty - zdobyte i stracone. Jak sie szpil zrymisowało to sie jedyn punkt
zdobyło a jedyn straciło, a jak sie przegrało to sie łoba punkty straciło.
W kożdym normalnym szpilu były dwa punkty do rozdanio. Bez to tyż ilość
szpilów razy dwa musi być tako sama jak suma punktów zdobytych i
straconych.
W nawiasach za nazwami drużyn
literka "M" łoznaczo, że ta drużyna była mistrzym w zeszłym
roku, literka "b", że w zeszłym roku grała ło jedna klasa
niżyj i jest jak sie godało byniaminkym w lidze. Literka "S", że
drużyna dopiyro co śleciała z wyższyj klasy. Pod abo nad kryskom som drużyny
co spadły abo wlazły do ligi wyższyj abo niższyj. Przerywano kryska znaczy
że miało sie szansa wlyźć abo spaść ale trza było jeszcze grać
dodatkowe szpile.
Jak
to było po stronie nimieckij
W Niymcach (RFN) Bundesliga zaczyna grać dopiyro w 1963
roku. Przodzi grało sie ino w okryngach a mistrze (okryngów) grały potym
miyndzy sobom ło mistrza Niymiec. W tych końcowych turniejach grały tyż ślonske
drużyny. Do 1933 roku grało sie w Niymcach w regionach a potym ło mistrza.
Łod 1934 grało sie w tzw. Gauligach. Było ich w całych Niymcach szesnoście.
Mistrze grały potym ło mistrza Niymiec.
Ze ślonskich drużyn Britannia Beuthen co sie potym
przemianowała na SuS (Spiel und Sportverein) grała ło mistrzostwo 6 razy -
w latach 1930, 31, 32, 33, 34 i 37, Vorwärts Gleiwitz 7 razy: 1933, 35, 36,
38, 39, 40, 41, Preußen Zaborze roz w roku 1929, a VfR Königshütte - co sie
bez wojna Germania nazywoł - trzi razy w 1942, 43 i 44.
Drugo wojna zasadniczo niy przerwała na Slonsku granio we
fusbal. Gauligi grały dalij. Do górnoślonskij Gauligi doszły kluby z
polskij czynści Slonska. Z Katowic, Mysłowic, Lipin, Swiyntochłowic,
Chorzowa, Knurowa. Niykiere kluby musiały sie przemianować na nimiecke nazwy
a nikierzi grocze poszli do Wehrmachtu i potym na front
Trza tu ale jeszcze spomnieć ło innyj drużynie - chocioż
niy ze Slonska. Schalke 04 Gelsenkirchen. W 1934 roku zaczon sie czas Schalke.
Mistrzym Niymiec łostało w latach 1934, 1935, 1937, 1939, 1940, 1942.
Wiynkszość groczy w Schalke to chopcy ze Slonska kierzi wyemigrowali za
robotom na poczontku lot trzidziestych. Nojbardzij znani byli Ernest Kuzorra i
Fritz Szepan.
Pod spodkym som tabele ślonskij Gauligi łod roku 1934. W
latach 1940 i 1942 do 44 była osobno Gauliga na Górnym Slonsku.
W inkszych
latach grały drużyny z Górnego Slonska w jednyj lidze z drużynami z
Dolnego Slonska. Niystety żodnymu z mistrzów Slonska niy udało sie dostać
do finałowego, łostatnigo szpilu ło mistrzostwo Niymiec.
FRANCEK
Chwila
